Code - 2850 ريشه اريسا Iris germanica L . ريشه ايرسا يا اريسا ، ريزوم گياهى است علفى ، زيبا ، پايا ، به ارتفاع 100 - 30 سانتيمتر يا ريزوم ضخيم و ريشه‌هاى كوچك با نام علمى آمده در بالا از خانواده Iri daceae ، ساقه ضخيم ، افراشته ، منشعب معمولا دو شاخه ، منتهى به يك گل آذين . برگ شمشيرى شكل ، كوتاه از ساقه ، نوك‌تيز ، به رنگ سبز مايل به آبى تقريبا به رنگ دريا . گل آبى - بنفش ، بزرگ ، معطر ، تقريبا بدون دمبرگ ، هر دو يا سه تاى آن واقع در يك چمچه ، داراى 2 براكته ، 6 گلپوش ( 3 خميده ، 3 افراشته ) ، لوله گلپوش بلندتر از تخمدان ، 3 كلاله ، ميوه كپسول تخم‌مرغى ، تيره‌رنگ ، نيمه مثلثى و به صورت سه بخش مجزا پس از رسيدن شكافته مىشود . تعداد دانه‌ها زياد و به رنگ سياه مىباشد . پراكندگى : منشاء اوليه معلوم نيست در مركز ، جنوب اروپا به ويژه كشورهاى حوزه مديترانه ، شمال هند ، كشمير و ايران در نواحى شمال : گرگان ، موستان قزوين ، لرستان ، كرمان ، بين باختران و گيلان غرب به مقادير كم به صورت خودرو و به مقادير زياد در باغ‌ها ، منازل و پارك‌ها به عنوان گل زينتى پرورش مىيابد . تاريخچه : گفته شده است كه پلين و تئوفراست آن را مىشناخته‌اند ( 1 * ) . كولپپر Culpeper ( ميلادى ) مىنويسد آن خارج‌كننده بلغم ، قاعده‌آور ، خارج‌كننده جنين و مدر مىباشد . جوشانده آن براى استسقاء ، بيمارىهاى كبد ، طحال ، سنگ كليه ، قولنج ، نزله ، زخم‌ها و فيستول‌ها سودمند است ( 2 * ) . ناظم الاطباء گويد : ايرساى ژرمانى مسهل و مدر است و آنچه به نام ريشه اريسا در بازار تهران مىفروشند گويا همين قسم ايرسا باشد ( 3 * ) . قسمت مورد استفاده : ريزوم گياه است ، بدين منظور گياهان 2 تا 4 ساله را در پائيز پس از اتمام گل‌دهى از زمين خارج نموده ، پس از قطع كردن قسمت‌هاى سبز و شستن آن را خرد نموده و خشك مىنمايند و به صورت قطعات خشك و دراز با سطح ناصاف و به رنگ قهوه‌اى روشن مايل به بنفش و داخل به رنگ سفيد با طعم كمى تند ، بوى ملايم و مطبوع شبيه به بوى بنفشه عرضه مىشود . تركيبات شيميائى : ريزوم داراى نشاسته ، موسيلاژ ، گلوكوزيدايريدين Iridin ، ميريستيك اسيد Myristic acid ، اسانس كه داراى Irone كه عطر بنفشه را دارد ، تانن ، اكسالات كلسيم ، اسيد اسكوربيك .